Elke school in Ede een moestuin!
Waar kinderen al doende leren over gezond eten, duurzaamheid, natuur en samenwerken. Ze ontdekken waar voedsel vandaan komt en dragen daar zelf aan bij.
In de tuin verbinden vakken als biologie, aardrijkskunde, wiskunde en kunst zich op een natuurlijke manier. Moestuinieren stimuleert gezonde gewoonten, beweging en plezier, en leert kinderen verantwoordelijkheid, teamwork en de waarde van natuur.
Deze scholen in ede gingen je al voor
Wil je weten hoe een schoolmoestuin eruit kan zien?
In Ede zijn al meerdere scholen enthousiast aan de slag gegaan met hun eigen moestuin! Prins Floris, De Lettertuin Ede, Groene Vallei en De Kleine Prins hebben allemaal een schoolmoestuin waarin leerlingen spelenderwijs leren over natuur, voeding en duurzaamheid.
Van kleine bakken tot uitgebreide tuinen, iedere school vindt een manier die past bij hun leerlingen en ruimte. Laat je inspireren en ontdek hoe jouw school ook een moestuin kan starten!
Moestuinonderwijs inbedden: planning, lessen en ondersteuning op maat
In schooljaar 2024-2025 namen 42 scholen in Ede deel aan het KlassenMoestuinproject. Vanuit IVN Het Groene Wiel ontvingen jullie moestuinbakken, compost en zaden – een prachtige start!
De scholen die in het afgelopen schooljaar hebben meegedaan, kunnen ook dit jaar weer compost en zaden krijgen via IVN Het Groene Wiel.
Voor nieuwe scholen zorgt IVN Het Groene Wiel, afhankelijk van de wensen, bijvoorbeeld voor: 3 grote of 4 kleine moestuinbakken inclusief toebehoren en aardemix, 1 klimrek, handgereedschappen, zadenpakket, pootgoed, moestuinboek, kinderboek, docentenhandleiding en lespakket.
Praktische handleiding en moestuincoach
Tegelijk vraagt een moestuin ook om onderhoud, continuïteit en betrokkenheid. Precies daar kunnen we veel scholen extra bij ondersteunen. Daarom kijkt de moestuinregisseur van Eetbaar Ede samen met speciaal opgeleide moestuincoaches hoe jullie nog beter geholpen kunnen worden. We zetten in op de moestuin als leslokaal, met minimaal 10 lessen, naar het model van de Alliantie Schoolmoestuinen.
Een moestuincoach kan jullie ondersteunen via Jong Leren Eten, maar kan ook volledig de lessen verzorgen. De moestuinregisseur is op de hoogte van alle subsidiemogelijkheden en bijdragen hiervoor.
Daarnaast is er nu een praktische handleiding met een lessenserie van 11 lessen (groep 5–7) en werkboekjes voor de leerlingen van IVN (let op: niet Het Groene Wiel). Kijk voor meer lesmaterialen bij de tips.
Van 2 maart t/m 13 april 2026 is de belangstellingsregistratie van de stimuleringsbijdrage Lekker naar Buiten– ronde 9 voor scholen open. Zet daarmee een moestuincoach in!
Neem contact op:
Floor Zwietering
Projectcordinator schoolmoestuinen Groene wiel
Contact: f.zwietering@ivn.nl
Neem contac op met floor voor jullie zaden en compost. Dit jaar krijgen jullie een gratis zadenpakket van Rijk Zwaan dat we voor alle deelnemende scholen hebben aangevraagd. Op het moment dat de pakketten binnen zijn bij Het Groene Wiel voegen we er een bon bij Cruydthoeck om zaden van bijvoorbeeld eetbare bloemen te bestellen om de biodiversiteit te bevorderen. Ook mag je een paar zaden bij de Bolster bestellen, want ook daar krijgen jullie een bon van! Zo kunnen jullie net die groenten of planten voor je tuin bestellen die je zelf heel leuk vindt maar nog niet in het pakket zaten!
Ook dit jaar krijgen jullie weer gratis compost van de gemeente Ede. Tenzij iets anders is afgesproken, ontvangen alle scholen die al deelnamen aan Schooltuinieren dit jaar 4 zakken van 40 liter compost. In week 13 wordt dat geleverd bij een verdeelpunt. Rond die tijd krijgen jullie een mail met waar je het op kan halen. Het verdeelpunt is daartoe 2 weken open.
Bovendien is het altijd mogelijk om zoekkaarten aan te vragen of in overleg loeppotjes of andere zaken te lenen.
Annick Gaarthuis
Regisseur Netwerk Schoolmoestuinen
Contact: annick@eetbaarede.nl
Scholen: willen jullie een stap verder zetten met de moestuin en inbedden in het onderwijs? Of overgaan in de volle grond? Bijvoorbeeld door een moestuincoach in te zetten die 10 lessen komt geven? Ik denk graag met jullie mee over de aanpak en de financiering en breng jullie in contact met een moestuincoach.
Moestuinexpers: Wil jij kinderen laten ontdekken waar hun eten vandaan komt? Word moestuincoach of vrijwilliger en help scholen met zaaien, oogsten en leren in de moestuin. Neem contact op met Annick voor meer informatie.
Grondbezitters: Heb je zelf een plek beschikbaar – bijvoorbeeld als organisatie, moestuinvereniging of zorginstelling – en wil je samenwerken met een school? Ook dan horen we graag van je.
Als moestuinregisseur brengt Eetbaar Ede alle lijntjes bij elkaar: scholen, moestuincoaches, vrijwilligers, locaties buiten het schoolplein en organisaties die kunnen helpen met extra financiering.
Wat doet een moestuincoach?
Een moestuincoach heeft ruime ervaring met moestuinieren, werkt als zzp’er en heeft een cursus gevolgd in het begeleiden van kinderen bij moestuinactiviteiten. Hoeveel didactische ervaring een coach heeft, verschilt wel per persoon. Afhankelijk van waar jullie behoefte ligt, kan de coach:
- een teeltplan en tuinontwerp maken, voor bakken én volle grond;
- samen met de leerkracht een jaarplanning opstellen: wat doen we wanneer, en met welke groep;
- de leerkracht ondersteunen bij de uitvoering van de tuinlessen;
- of een complete lessenreeks verzorgen, bijvoorbeeld 10 moestuinlessen per jaar.
Scholen kunnen dus kiezen wat het beste past: vooral ondersteuning en samen optrekken met de leerkracht, of de lessen grotendeels door de coach laten verzorgen. Beide vormen zijn mogelijk.
Een les van een moestuincoach kost €150. Een reeks van 10 lessen kost daarmee €1.500. De coach kan ook alleen ter ondersteuning worden ingezet.
Hier volgen een aantal tips:
Aan de hand van deze beslisboom kun je een projectplan maken voor je schoolmoestuin. Tip: raadpleeg het Handboek Schoolmoestuinen om te begrijpen wat er precies komt kijken bij het opstarten van een moestuinproject op school. Het handboek biedt praktische tips over planning, teelttechnieken en het betrekken van de schoolgemeenschap.
Het najaar is het perfecte moment om met de voorbereidingen van een schoolmoestuin te beginnen. Zo heb je voldoende tijd om te onderzoeken of er voldoende enthousiasme en draagvlak is bij leerkrachten, ouders, buurtbewoners of de conciërge. Bovendien kun je rustig plannen maken en alle nodige afspraken vastleggen.
Kijk of er betrokken en enthousiaste mensen zijn, zoals een leerkracht met passie voor natuuronderwijs, ouders die graag hun steentje bijdragen, buurtbewoners met tuinkennis, of een conciërge die kan helpen bij het onderhoud. Samen vormen zij de basis van een sterk moestuinteam.
Ondersteuning Gezonde School-coördinator: De coördinator biedt scholen gratis ondersteuning bij het opzetten en integreren van activiteiten over voedselonderwijs (voedselonderwijs@ede.nl)
Jong Leren Eten Gelderland biedt het Groene Handjes adviestraject aan. Dit beknopte en kosteloze traject omvat maximaal 8 uur advies op locatie en is ontworpen om scholen en organisaties te ondersteunen bij het opzetten van een schoolmoestuin. Tijdens het traject kunnen ze meekijken naar een geschikte plek op het schoolplein. (wieke@bonthuisadvies.nl / 06-52472590)
- https://www.ivn.nl/aanbod/primair-onderwijs/schooltuinieren/
- https://alliantieschooltuinen.nl/aan-de-slag-in-de-schooltuin/lesmaterialen/
- https://www.jonglereneten.nl/lesmaterialen-0
- https://www.ivn.nl/app/uploads/sites/251/2022/12/lespakket_moestuintjes_2018.pdf
- https://www.ivn.nl/natuurdownloads/moestuin-materialen/
- https://www.jonglereneten.nl/sites/default/files/2019-05/190306%20Lessuggesties%20-%20moestuinactie.pdf
- https://www.wwf.nl/jeugd/educatie/toekomstkunde
Het is nuttig om een moestuinexpert in te schakelen. Samen met de betrokkenen kan deze professional een concreet plan opstellen. Denk aan de opzet van de tuin, de keuze van gewassen en de verdeling van taken. Zo’n plan zorgt ervoor dat iedereen weet wat er moet gebeuren en maakt het project overzichtelijk en haalbaar. Kun je geen enthousiaste docent vinden? Dan kan een moestuincoach ook de oplossing zijn. Ze kunnen ook de wekelijkse lessen verzorgen. Neem contact op met Annick.
Houd rekening met eenmalige kosten, zoals gereedschap en een opbergplek, evenals kosten voor het ontwerp en de eerste aanleg van de moestuin. Soms is het zo eenvoudig als het weghalen van enkele stenen en deze aan de randen te leggen. Vergeet ook de jaarlijkse kosten niet, zoals compost, houtsnippers, zaden en plantgoed.
Daarnaast is het belangrijk om de personeelskosten mee te nemen in de begroting. Dit hangt af van het aantal eigen docenten, ouders of een conciërge dat je bij het project betrekt. Mocht er geen leerkracht zijn die de lessen verzorgt, dan kun je overwegen een moestuincoach in te huren. Controleer of er ruimte is in de schoolbegroting om deze kosten te dekken.
Mogelijkheden subsidie
Subsidies bij de opstartkosten (denk aan het aanleggen van de tuin, een schuurtje, gereedschap of compost om goed van start te gaan).
- https://stichtingideeinuitvoering.nl/
- https://www.rabobank.nl/lokale-bank/vallei-en-rijn/onze-cooperatieve-bijdrage (alleen als je bij rabobank zit).
- IVN Het Groene Wiel
Bij het IVN groene wiel kun je gratis moestuinbakken en een gastles krijgen. Met grond en gratis zaden. - Wil je in het eerste jaar een moestuincoach inschakelen? Zo krijgt de juf of meester begeleiding en ondersteuning van een moestuincoach, leert de kneepjes van het vak en kan het daarna zelf verder oppakken!? Daarvoor kun je dit fonds aanvragen: https://www.cultuurfonds.nl/ivn-natuureducatie-fonds
- https://nme-gelderland.nl/ (alleen plantgoed)
Bekijk hier de overige subsidieregelingen:
- Crowdfunding en sponsoracties:
Een andere optie is om geld in te zamelen via Ede Doet. Dit platform biedt cheques waarmee je een mooi budget kunt opbouwen. Of denk aan een sponsorloop of een braderie, waarbij de opbrengst naar de schooltuin gaat. - Vrijwilligersdag: Organiseer een dag waarop ouders en buurtbewoners samenkomen om te helpen met de voorbereiding van de moestuin. NLdoet voor een financiële bijdrage van maximaal €350 voor vrijwilligersdagen.
- Materialen van de gemeente
Naast financiële steun kun je bij de gemeente ook materialen zoals compost, houtsnippers en wilgentakken aanvragen. Dit kan een praktische manier zijn om kosten te besparen. Die kun je mailen naar appelman@ede.nl - https://www.ede-natuurlijk.nl/bomenhub
- Neem contact op met Wim voor gratis houtsnippers en wilgentenen: wim.appelman@ede.nl
Doneer of sponsor mee en help zo een school aan een moestuincoach!
De moestuincoaches zijn gepassioneerd over moestuinieren en kunnen wekelijks les geven, maar op dit moment is er vaak geen financiering beschikbaar om hen in te zetten. Jouw donatie maakt het mogelijk om deze coaches in te schakelen, zodat meer kinderen kunnen leren over gezond eten, duurzaamheid en de waarde van natuur.
Elke bijdrage, groot of klein, is welkom en wordt enorm gewaardeerd!
sponsering schoolmoestuinieren
Ben je een ondernemer of vertegenwoordiger van een bedrijf? Ook dan kun je bijdragen! Als sponsor komt jouw logo onderaan onze website als blijk van waardering én zichtbaarheid. Neem contact op met Annick Gaarthuis (annick@ eetbaarede.nl)
Montessorischool Ede heeft een moestuincoach dankzij sponsoring van:
4 redenen waarom elk kind een schoolmoestuin verdient
Praktisch Leren
Kinderen leren door praktijkervaringen. Ze zien het groeiproces van planten, wat helpt bij het begrijpen van biologische concepten zoals fotosynthese, plantengroei en ecosystemen.
Interdisciplinair Onderwijs
Een moestuin kan worden gebruikt om verschillende vakken te onderwijzen, zoals biologie, aardrijkskunde, wiskunde (bijvoorbeeld meten en rekenen), en kunst (tekenen van planten en bloemen).
Gezond eetgedrag
Door kinderen te betrekken bij het kweken van hun eigen groenten en fruit en samen te koken, worden ze eerder geneigd om deze gezonde voedingsmiddelen te eten. Dit kan helpen bij het ontwikkelen van gezonde eetgewoonten.
Beweging en buiten zijn
Werken in een tuin bevordert fysieke activiteit, wat bijdraagt aan de algehele lichamelijke gezondheid van kinderen.
Samenwerking en teamwork
Een schoolmoestuin vereist samenwerking, wat helpt bij het ontwikkelen van sociale vaardigheden en het bevorderen van teamwork.
Stressreductie
Tijd doorbrengen in de natuur en bezig zijn met tuinieren kan stress verminderen en het welzijn verbeteren. Kinderen gebruiken meerdere zintuigen en slapen beter.
Duurzaamheid
Leerlingen krijgen een gevoel van zorg voor zichzelf, de ander en de omgeving. Door zelf voedsel te kweken, leren kinderen over duurzame praktijken en de waarde van lokaal voedselproductie.
Verantwoordelijkheid
Het verzorgen van een eigen tuintje leert kinderen verantwoordelijkheid en toont hoe milieu en arbeid bijdragen aan voedselproductie, waardoor ze de verbinding tussen zichzelf, de wereld en maatschappelijke vraagstukken begrijpen en waarderen.
Word deel van onze community
WhatsApp-community: samen schoolmoestuinieren.
Ben jij docent, ouder, opa/oma, vrijwillger of moestuincoach?
In deze WhatsApp-groep kun je al je vragen en ervaringen delen over schoolmoestuinieren.
Twijfel je wanneer iets de grond in moet? Heb je een vraag over een les? Of een keer hulp nodig bij het uitrijden van compost?
Daar is deze groep voor, om elkaar te helpen en te inspireren.
Ga naar de schoolmoestuinen whatsappgroep.
Nieuws
