De laatste weken van het jaar zijn aangebroken en de feestdagen komen dichterbij. Een mooi moment om terug te blikken op wat we het afgelopen jaar hebben gedaan én om vooruit te kijken.
Bewustwording en educatie als rode draad
Naast het bij elkaar brengen van voedselinitiatieven in Ede, loopt bewustwording en educatie van inwoners en consumenten als een rode draad door al onze activiteiten. Zo hebben we weer een serie inspirerende Foodfloors georganiseerd, waarin aandacht was voor thema’s als plantaardig eten, de verbindende kracht van eten en de rol van voeding bij diabetes. Ook organiseerden we een Oogstdeelfeest en natuurlijk onze jaarlijkse Foodfilmavond. Met deze activiteiten geven we ‘voorlevers’ en voedselinitiatieven een podium en delen we positieve verhalen over voedsel in Ede.
Schoolmoestuinen: investeren in de volgende generatie
In 2025 zijn we gestart met de coördinatie van het schoolmoestuinieren. Ons doel is dat ieder basisschoolkind kennismaakt met een moestuin en zo de kracht van gezond voedsel leert kennen. Uit de evaluatie eind 2025 bleek dat betrokken partijen beter samenwerken, dat meer basisscholen met schoolmoestuinen zijn gestart en dat er inmiddels negen moestuincoaches actief zijn in Ede en omgeving. We zijn erg blij met Firm Ground Engineering als eerste sponsor van een moestuincoach. Het zou geweldig zijn als meer bedrijven dit voorbeeld volgen.
Voedsel op de politieke agenda
Ook de Voedselraad heeft dit jaar van zich laten horen, onder andere door in gesprek te gaan met alle politieke partijen. Zo wil de Voedselraad ervoor zorgen dat gezond, lokaal en duurzaam voedsel in Ede op de agenda blijft, met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen en het nieuwe coalitieakkoord. Dat is hard nodig. Ede profileerde zich lange tijd als Foodstad en was een voorbeeld voor andere steden in Nederland.
Zorgen om de toekomst van Ede als Foodstad
Inmiddels zijn het foodprogramma en de bijbehorende budgetten geschrapt. De gemeente vertrouwt erop dat voeding voldoende is geborgd in bestaand beleid, maar wij hebben daar een ander beeld bij. De nieuwe voedselvisie is in de la verdwenen en voedsel komt nauwelijks terug in de ambities voor 2026. Mooie initiatieven zoals De Vrolijke Pastinaak en verschillende volkstuinen zijn verdwenen en CSA De Wilde Peen dreigt om te vallen door gebrek aan grond.
Het bestuur van Eetbaar Ede maakt zich dan ook zorgen over de status van Ede als Foodstad. Zijn we dat nog, of heeft het project World Food Experience te veel schade aangericht? Blijft alleen het economisch denken overeind, of zien we ook de sociale, ecologische en gezondheidswaarde van voedsel voor onze inwoners?
Lichtpuntjes en perspectief voor 2026
Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes. Afgelopen maand is een motie aangenomen waarin het college wordt opgeroepen betere instrumenten te ontwikkelen voor het voedsel-dichtbij-beleid en om, in afwachting daarvan, alle kansen te benutten om voedsel-dichtbij-initiatieven te ondersteunen. Daarnaast kan de Voedselraad, zij het met een kleiner budget, worden voortgezet en loopt ook het schoolmoestuinenproject door. Daarmee kunnen we samen met onze netwerkpartners ook in 2026 blijven werken aan onze ambities en voedsel op de gemeentelijke agenda houden, want dat blijft helaas nog steeds nodig. Ik zou wensen dat dat anders was.
Wij wensen iedereen warme feestdagen en een betrokken en voedzaam nieuw jaar.
Hilda Weges
Voorzitter Eetbaar Ede