Eerste Edese school met Gezonde School vignet

CNS basisschool Louise de Coligny was in 2019 de eerste school in de gemeente Ede die het vignet ‘Gezonde School’ voor gezonde voeding ontving. Wilma Buseman is daar ‘Coördinator Gezonde School’, enthousiast vertelt ze over alles wat er sindsdien gebeurt op school: “Twee keer per jaar hebben we een projectweek rondom het thema voeding. Afgelopen schooljaar konden we door een subsidie bijvoorbeeld met bijna alle klassen naar Het Smaakpark om zelf te koken. De leerlingen namen zelf gezonde ingrediënten mee en maakten daar dan zelf een gerecht van, een high tea of een lunch bijvoorbeeld. Een ander erg leuk project wat we al twee keer gedaan hebben zijn de moestuintjes van IVN/Groene Wiel, met de groepen 3. Het is heel erg leuk om met de kinderen zelf groenten te verbouwen. Het was een groot succes, ook door de inzet van de leerkrachten en een aantal enthousiaste ouders. Door Corona konden we het laatste schooljaar niet goed afmaken, maar hopelijk kunnen we het project dit schooljaar weer oppakken.”

Begonnen met schoolfruit

Hoe zijn jullie gestart met gezonde voeding op school? “Onze eerste stap was om mee te doen met het EU Schoolfruit, dat was in 2017/2018. Met het project EU schoolfruit krijg je een half jaar lang, 3 dagen per week, gratis fruit en rauwkost voor alle klassen. In dat jaar is er ook een klankbordgroep ‘Gezonde School’ opgestart en dit resulteerde in ons eerste voedingsbeleidsstuk. Het nieuwe schooljaar zijn we toen gestart met alle dagen een gezonde pauzehap en hebben we er naar gestreefd dat ook lunch zo gezond mogelijk zou zijn. Bij de lunch dus geen zoet broodbeleg, maar kaas, pindakaas, etc. Het jaar daarna hadden we aandacht voor gezond drinken en gezond trakteren. Voor het drinken is de regel alleen water, melk of thee bij de lunch en pauzehap, in ieder geval geen pakjes. Bij het trakteren houden we 80/20 aan: 80% moet gezond zijn en 20% mag dan ongezond zijn. Zo hebben we ieder jaar iets toegevoegd. Voor komend schooljaar 2020/2021 gaan we werken aan buitenschoolse activiteiten zoals uitjes en schoolreisjes. We willen daarbij trouwens niet te rigide zijn. Natuurlijk kan er wel eens een snoepje gegeten worden of een frietje bij een kamp. Maar we gaan wel kijken hoe we omgaan met lekkernijen bij dat soort activiteiten.”

Draagvlak

Hoe werden de maatregelen ontvangen? “Het gros van de ouders en leerlingen vond het prima. Een aantal ouders/leerlingen vond het wel lastig, met die ouders hebben we wel een gesprek gehad om de maatregelen uit te leggen. We hebben er als team over gesproken hoe we het aan moesten pakken als ouders/leerlingen echt niet mee wilden doen en we hebben er voor gekozen om er geen strijd van te maken. Vooral in de hogere groepen waren er wel vragen, we zijn daar wel soepel geweest. Bij de lagere klassen was het veel minder een probleem, de hogere klassen gaan van school af en zo groeien de oude gewoontes vanzelf de school uit. Wat we bijvoorbeeld niet gedaan hebben, is een ‘ongezonde’ lunch of pauzehap mee teruggeven met een briefje in de lunchtrommel, omdat het niet past in het voedingsbeleid. We wilden niet dat de relatie tussen ouders en leerkracht zou worden beschadigd. We controleren ook niet de lunchboxen. We besteden veel aandacht aan gezonde voeding bij de leerlingen en de ouders. Regelmatig delen we in onze nieuwsbrief Lowietje en op de website allerlei ideeën, zodat ouders weten hoe ze een gezonde pauzehap, lunch of traktatie kunnen maken en voor de meeste ouders en kinderen is dat voldoende. Soms komt er wel eens een leerling naar me toe ‘kijk juf, mijn moeder heeft er speculoos op gedaan, dat mag eigenlijk niet hè?’ daar doen we dan niet moeilijk over natuurlijk.”

Coördinator

Voorwaarde voor het verkrijgen van het vignet is dat er op school een coördinator gezonde school is. Op de Louise de Coligny heeft Wilma die rol op zich genomen. “Omdat ik al als leerkracht betrokken was bij de klankbordgroep en later de werkgroep gezonde school was het logisch dat ik die rol op me zou nemen. Voor mij is het een leuke rol, het gaat om het uitzetten van trajecten, anderen inspireren en zorgen dat alles blijft lopen. We zijn gestart met een klankbordgroep met een aantal ouders, een lid van de ouderraad, de directeur en een teamlid. Twee ouders uit die klankbordgroep zijn later gestart als voedingscoaches Ede en helpen nu ook andere scholen. Nu het vignet is toegekend bestaat de werkgroep nog uit 3 ouders en zijn de voedingscoaches nog steeds betrokken, zij en de andere ouders zorgen er ook voor dat ik zelf geïnspireerd blijf. Ze sturen bijvoorbeeld leuke nieuwe projecten en ideeën voor activiteiten om te doen met de leerlingen. Zo houden we elkaar enthousiast.”

Aandacht

Een belangrijke rol van de coördinator is om het voedingsbeleid onder de aandacht te houden, bij ouders en leerlingen maar ook bij de leerkrachten. “Soms plannen we bij een overleg een moment in om even te bekijken hoe de stand is bij bijvoorbeeld de gezonde traktaties. Zo houden ze onszelf ook scherp. Het is belangrijk om te zorgen dat er aandacht blijft in de school voor het onderwerp. Zelf ben ik al langer leerkracht, vroeger was er ook veel aandacht voor gezonde voeding (traktaties) en op een gegeven moment is dat weer wat ingezakt. Nu zijn we bezig om dat weer terug te brengen. Als je er geen aandacht aan blijft besteden zakt het weer in. Daarom is het goed dat er iemand is die de rol van coördinator gezonde school op zich neemt.”

Programma

Als coördinator zorgt Wilma ervoor dat er ieder jaar in het najaar en in het voorjaar een projectweek georganiseerd wordt. In de projectweek worden allerlei activiteiten rondom gezonde voeding georganiseerd. “We hebben de leskist van het voedingscentrum (Smaaklessen en Smaakmissie) gekocht, met lessen en activiteiten rondom voeding voor iedere groep. Vooral de actieve onderdelen vinden kinderen heel leuk. Er worden nog veel meer lessen en activiteiten over gezonde voeding aangeboden, maar te veel losse projecten is niet handig en je moet leerkrachten ook niet overvoeren.”

Tips voor andere scholen die willen starten

Voor andere scholen die willen starten met gezonde voeding heeft Wilma de volgende tips: “Betrek de ouders en het team. Die zijn allebei heel belangrijk. Wij zijn begonnen met een klankbordgroep van 6 ouders en een lid van de ouderraad, zelf was ik als leerkracht daarbij betrokken. Het is belangrijk om vervolgens bij het hele team draagvlak te creëren. Daarna is het belangrijk om de kinderen te betrekken, veel uitleggen en veel aandacht ervoor in de klas. Een andere tip is om het de tijd te geven, geef het een paar jaar zodat het soepel kan worden ingevoerd. Ik ben blij dat wij de eerste paar jaar niet te rigide zijn omgegaan met de hogere klassen, volgens mij hebben we dat goed aangepakt.

Ook als school starten met gezonde voeding?

Contact voedingscoaches Ede: Mrs. Foodcompany

Aanvragen en meer informatie schoolfruit: EU schoolfruit

Meer informatie over de schoolmoestuinen: Klassemoestuinen

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
X